Dan (graad)

Het dan-systeem (Japans: 段, dan) is een manier om (hogere) niveaus aan te geven binnen Japanse sporten en kunsten. In de westerse wereld is de graad vooral bekend uit Japanse vechtsporten (budo), maar het kan ook gaan om een graad in het bordspel Go, waar het systeem oorspronkelijk voor was ontwikkeld in de Edoperiode. Het systeem werd overgenomen door Jigoro Kano, de oprichter van judo, en later door andere vechtsporten zoals Karate.

Binnen de meeste vechtsporten/vechtkunsten van Japanse origine wordt een bandensysteem gehanteerd, waarbij gekleurde banden het niveau van de drager aangeven. Naast de verschillende kleuren banden (Japans: kyu) bestaat er nog een ander systeem om niveaus aan te geven: het dan-systeem. Zodra een beoefenaar van een vechtkunst/vechtsport zijn zwarte band haalt, betekent dit dat hij bewezen heeft de basis te kennen. Men zou kunnen stellen dat het onder de knie krijgen van de beoefende stijl bij het behalen van de eerste dan (zwarte band) pas echt begint.

De dan-graden binnen de vechtkunsten werden het eerste geïntroduceerd door dr. Jigoro Kano, de grondlegger van het Judo. Dr. Kano wilde voor het judo een gradensysteem wat aansloot bij het gradensysteem dat op Japanse scholen gebruikt werd. Daar werden bij de verschillende sporten, bijvoorbeeld het zwemmen, al gebruikgemaakt van een systeem met verschillende kleuren om de rang van de sporter aan te geven.

Japanse termen

In het Japans worden de Dan-graden met de volgende termen aangeduid:

  1. Shodan (初段) – Eerste Dan – Senpai

  2. Nidan (二段) – Tweede Dan – Senpai

  3. Sandan (三段) – Derde Dan – Sensei

  4. Yondan (四段) – Vierde Dan – Sensei

  5. Godan (五段) – Vijfde Dan – Sensei

  6. Rokudan (六段) – Zesde Dan – Shihan

  7. Nanadan (七段) – Zevende Dan, ook wel Shichidan genoemd – Shihan

  8. Hachidan (八段) – Achtste Dan – Hanshi

  9. Kudan (九段) – Negende Dan – Hanshi

  10. Jūdan (十段) – Tiende Dan – Kaicho of Sosai

Over het algemeen mag iemand zich sensei noemen vanaf Sandan (三段) – Derde Dan. Deze graad wordt gezien als de Dan graad vanaf welke men les kan geven. Judoka Anton Geesink ontving in 1986 als eerste Europeaan de Kudan (九段) – Negende Dan. In oktober 1997 verkreeg hij de Jūdan (十段) – Tiende Dan, waarmee hij een van de hoogst gegradueerde judoka’s ter wereld werd: hij was een van de achttien mensen aan wie tot nu toe de tiende dan werd toegekend, en een van de drie judoka’s buiten Japan met deze kwalificatie.

(ref. wikipedia.org)

Spring naar toolbar